محمد قنبرى
264
شناخت نامهء كلينى و الكافى ( فارسى )
انتقال اين نوع از احاديث ميان دو اردوگاه شيعى و سنى شدند و بدين ترتيب برخى از محدثان حرفهاى امامى ، مانند ابو المُفضَّل شيبانى ، محدث امامىِ نامدار بغداد با تمايلات خاص مذهبى « 1 » كه به روايت مجموعه وسيعترى از احاديث علاقهمند بودند ، با اين دسته از منابع حديثى آشنا شدند و آنها را به سنتهاى حديثى شيعى وارد كردند . محدثان زيدى جارودى مانند ابن عُقده « 2 » نيز همين نقش را بازى كردند . برخى از محدثان شيعى مانند ابن جِعابى « 3 » نيز در طيفى از گرايشات حديثى ميان شيعى - سنى بودند . محدثان امامى طبعاً به رواياتى كه در فضائل امام على و اهل بيت پيامبر از سوى رجال سنى روايت مىشد ، علاقهمند بودند و بنابراين مىكوشيدند از طريق محدثانى كه نقش رابط ميان حديث شيعه و سنى را داشتند ، اين احاديث را روايت كنند . تعدادى از محدثان برجسته اماميه مانند محمد بن ابراهيم النُعمانى ، شيخ صدوق ، ابن شاذان قمى « 4 » ابن عيّاش جوهرى « 5 » و شيخ طوسى از طريق همين محدثان با ميراث حديثى شيعىگونهء سنى آشنايى يافتند و ناقل اين احاديث در كتابهاى خود به منظور استدلال بر عقايد شيعه بر ضد سنيان شدند . در همين پيش زمينه و در كتابهاى حديثى و تاريخى شيعى و در آثار بزرگترين محدثان امامى مانند شيخ صدوق ، شيخ مفيد و شيخ طوسى ( در مورد اين دو شخص به ويژه در كتابهاى الامالى آنان ) روايات و احاديثى خارج از سنت حديثى مورد تداول امامى ، بيشتر با تكيه بر سنتهاى حديثى عام شيعى و از جمله زيدى و در موارد زيادى متكى بر منابع و مشايخ حديثى سنى رواج يافت . طبعاً در اين ميان و به دليل مجادلات مذهبى و نيازمندى محدثان شيعه براى غلبه بر سنيان ، تمايل به تنظيم و جعل و حك و اضافات در متون حديثى بالا رفت و تعداد قابل توجهى از اين دست متون حديثى با مستندهاى ناشناخته و يا غير معتبر نيز
--> ( 1 ) . براى او نك : مدخل ابوالمفضل شيبانى در دائرة المعارف بزرگ اسلامى . ( 2 ) . براى او نك : مدخل ابن عقده در دائرة المعارف بزرگ اسلامى . ( 3 ) . نك : مدخل ابن جعابى در دائرة المعارف بزرگ اسلامى . ( 4 ) . نك : مدخل ابن شاذان در دائرة المعارف بزرگ اسلامى . ( 5 ) . نك : مدخل ابن عياش جوهرى در دائرة المعارف بزرگ اسلامى .